ADM Elektrik’in öncülüğünde hayata geçirilen çevreci proje kapsamında, Fethiye kıyılarındaki sokak aydınlatmaları deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünü korumak amacıyla kırmızı ışığa dönüştürülüyor. Türkiye’de ilk olma özelliği taşıyan uygulama, kaplumbağaların güvenli yuvalama yapmasına ve yavruların denize ulaşmasına katkı sağlayacak.
Aydın, Denizli ve Muğla’nın elektrik dağıtım şirketi ADM Elektrik, deniz kaplumbağalarının doğal yaşam alanlarını korumaya yönelik örnek bir projeyi hayata geçiriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yürüttüğü koruma çalışmalarına destek amacıyla geliştirilen proje kapsamında, Fethiye kıyılarındaki aydınlatma sistemleri kırmızı ışık teknolojisine dönüştürülüyor.
Deniz Kaplumbağalarının Yaşam Döngüsü Korunacak
Pilot uygulaması 2025 yılında Muğla’nın Fethiye ilçesindeki Karaot Plajı’nda gerçekleştirilen proje, bu yıl Kocaçalış Plajı’na genişletiliyor. Deniz Kaplumbağası Uzmanı Öğr. Gör. Dr. Doğan Sözbilen danışmanlığında yürütülen çalışma sayesinde, yumurtlama dönemlerinde şehir ışıklarından olumsuz etkilenen deniz kaplumbağaları için daha güvenli bir ortam oluşturulacak.
Bilimsel araştırmalara göre deniz kaplumbağaları kırmızı ışığı algılamıyor. Bu sayede dişi kaplumbağalar sahile daha rahat çıkarak yuvalama yapabiliyor, yumurtadan çıkan yavrular ise yapay ışıklara yönelmek yerine denizin doğal aydınlığını takip ederek güvenli şekilde suya ulaşabiliyor.
Türkiye’de Bir İlk Olarak Hayata Geçiriliyor
Deniz Kaplumbağası Uzmanı Öğr. Gör. Dr. Doğan Sözbilen, projenin Türkiye’de ilk kez uygulandığını belirterek Fethiye’nin deniz kaplumbağaları açısından kritik öneme sahip yuvalama alanlarından biri olduğunu söyledi.
Sözbilen, “Yapay aydınlatmalar özellikle beyaz ve parlak ışıklar, hem yetişkin dişi kaplumbağaların yuvalama davranışlarını hem de yavruların denize yönelimlerini olumsuz etkiliyor. Bilimsel çalışmalar kırmızı ışığın deniz kaplumbağaları üzerindeki etkisinin çok daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. ADM Elektrik ile gerçekleştirdiğimiz bu uygulama Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyor” dedi.
Yapay Aydınlatmalar Yavrular İçin Büyük Risk Oluşturuyor
Uzmanlar, deniz kaplumbağası yavrularının yumurtadan çıktıktan sonra denizin doğal ışığını takip ederek suya ulaştığını belirtiyor. Kıyı bölgelerinde yoğunlaşan yapay ışık kaynakları ise yavruların yönlerini şaşırmasına ve yaşam şanslarının azalmasına neden oluyor. Hayata geçirilen kırmızı ışık uygulaması sayesinde kaplumbağaların doğal yaşam süreçlerinin korunması ve yuvalama başarı oranlarının artırılması hedefleniyor.
Gelecek Nesiller İçin Önemli Adım
Fethiye kıyılarında yürütülen proje, insan faaliyetleri ile doğal yaşamın uyum içerisinde sürdürülebileceğine yönelik örnek uygulamalar arasında gösteriliyor. Uzmanlar, bugün korunan yavruların yaklaşık 20 yıl sonra yeniden aynı kumsallara dönerek yuvalayacağını hatırlatarak, kıyı ekosistemlerinin korunmasının gelecek nesiller açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
