Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Avrupa ülkelerindeki mazot fiyatlarıyla Türkiye’deki fiyatları karşılaştıran açıklaması ekonomi gündeminde tartışma yarattı.
Şimşek, Avrupa’nın birçok ülkesinde mazot fiyatlarının Türk lirası karşılığının Türkiye’den daha yüksek olduğuna dikkat çekerek Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını Avrupa ile kıyasladı.
Ancak açıklamanın ardından kamuoyunda bu kez şu soru gündeme geldi: Akaryakıt fiyatlarını karşılaştırırken vatandaşların gelirleri ve satın alma gücü de hesaba katılmalı mı?
Eurostat’ın 1 Ocak 2026 verilerine göre aylık brüt ulusal asgari ücret Almanya’da 2 bin 343 Euro, Hollanda’da 2 bin 295 Euro, Fransa’da ise 1.823 Euro seviyesinde bulunuyor. İtalya’da ise ülke genelinde geçerli yasal bir ulusal asgari ücret bulunmuyor; ücret tabanları ağırlıklı olarak sektörel toplu sözleşmelerle belirleniyor.
Türkiye’de ise 2026 yılı için net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor.
Bu tablo, ülkeler arasındaki akaryakıt karşılaştırmasında yalnızca “bir litre mazot kaç para?” sorusunun yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Vatandaşın aylık geliri içerisinde akaryakıta ayırmak zorunda kaldığı pay ve bir aylık ücretle kaç litre yakıt satın alınabildiği, alım gücünü değerlendirmek açısından önemli göstergeler arasında bulunuyor.
Eurostat da ülkeler arasındaki ücretlerin yalnızca Euro cinsinden değil, ülkelerdeki fiyat seviyelerini hesaba katan satın alma gücü standardı (PPS) üzerinden karşılaştırılmasının farklı bir tablo ortaya çıkardığını belirtiyor.
Akaryakıt fiyatları Türkiye’de yalnızca araç sahiplerini değil; tarımdan nakliyeye, sanayiden gıda fiyatlarına kadar birçok sektörü doğrudan veya dolaylı olarak etkiliyor. Bu nedenle Avrupa ile yapılacak bir karşılaştırmada pompa fiyatlarının yanında ücretler, yaşam maliyetleri ve satın alma gücünün birlikte değerlendirilmesi tartışmanın diğer önemli boyutunu oluşturuyor.
Şimdi tartışılan soru ise oldukça net:
“Mazotun litresini karşılaştırıyorsak, o mazotu satın alan vatandaşın gelirini de karşılaştırmak gerekmez mi?”
