İnsanlarda ve memeli hayvanlarda beyin ile omurilik iltihabına (ensefalomiyelit) yol açan kuduzun, semptomların ortaya çıkmasının ardından ortalama 18 gün içinde ölümle sonuçlanabilen akut viral bir zoonotik hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Tuğba Sarı, dünyada her yıl 40 bin ila 100 bin kişinin bu hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini ifade etti. Türkiye’nin Avrupa kıtasında köpek kaynaklı kuduzun görüldüğü nadir ülkelerden biri olduğuna işaret eden Sarı, ülkemizde her yıl 200 binden fazla vatandaşın kuduz riskli temas nedeniyle aşılandığını, bunun da ciddi bir ekonomik ve toplumsal sağlık yükü oluşturduğunu kaydetti.
Kuluçka Süresi Yıllarca Sürebilir
Vakaların büyük çoğunluğunun sahipsiz kedi ve köpekler ile yaban hayatından yeterince korunamayan evcil hayvanlardan kaynaklandığını vurgulayan Prof. Dr. Sarı, virüs taşıyan kedi ve köpeklerde 10 gün içerisinde ölüm gerçekleştiğini belirtti. Kuduz bir hayvan tarafından ısırılmayı takiben kuluçka süresinin genellikle 14 ila 90 gün arasında değiştiğini ancak bu sürenin tıbbi literatürde 27 ay, 6 yıl ve hatta 19 yıla kadar uzayabildiğini bildirdi.
Klinik bulgular ortaya çıktıktan sonra modern tıbbın yapabileceği çok az şey kaldığını ve hastalığın özel bir tedavisi bulunmadığını aktaran Sarı, "Semptomlar başladıktan sonra yapılan aşılar da fayda sağlamıyor. Bu nedenle riskli temas sonrasında belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşıyor" dedi.
Hayat Kurtaran İlk Adım: 15 Dakika Boyunca Su ve Sabun
Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılma veya tırmalanma durumunda ilk yapılması gerekenin temas bölgesini vakit kaybetmeden bol su ve sabunla en az 15 dakika boyunca yıkamak olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sarı, bu basit uygulamanın virüsün sinir sistemi boyunca ilerleyerek beyne ulaşmasını engellemede büyük rol oynadığını vurguladı.
Kafa, boyun, yüz ve parmaklar gibi sinir dokusunun yoğun olduğu bölgelerdeki yaralanmaların daha yüksek risk taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Sarı, yara bakımının ardından vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini kaydetti. Sağlık kuruluşlarında ücretsiz uygulanan modern kuduz aşıları ile kuduz immünoglobulinlerinin (RIG) doğru dozda ve zamanında yapıldığında hastalıktan korunmada yüksek başarı sağladığını sözlerine ekledi.
